Kiedy powstał internet – historia globalnej sieci od ARPANET-u do World Wide Web

Kiedy powstał internet – to pytanie wydaje się proste, ale nie można odpowiedzieć na nie jedną datą bez dodatkowego wyjaśnienia. Internet nie został bowiem wynaleziony podczas jednego wydarzenia ani uruchomiony od razu w postaci, którą znamy obecnie. Powstawał etapami przez wiele lat, a jego rozwój był efektem pracy naukowców, inżynierów, instytucji rządowych, uniwersytetów oraz przedsiębiorstw technologicznych.

Za jeden z najważniejszych momentów w historii internetu uznaje się 29 października 1969 roku, kiedy pomiędzy komputerami należącymi do Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles i Stanford Research Institute przesłano pierwszą wiadomość w sieci ARPANET. Inną przełomową datą jest 1 stycznia 1983 roku, gdy ARPANET przeszedł na protokół TCP/IP, umożliwiający łączenie wielu niezależnych sieci w jeden system. To właśnie ten dzień jest często określany jako moment narodzin internetu we współczesnym znaczeniu.

Nie należy jednak utożsamiać internetu z World Wide Web. Internet jest globalną infrastrukturą umożliwiającą komunikację pomiędzy urządzeniami, natomiast WWW jest jedną z usług działających za jego pośrednictwem. Sieć WWW została opracowana przez Tima Bernersa-Lee pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku. Pierwsza strona internetowa zaczęła działać na początku lat dziewięćdziesiątych.

Odpowiedź na pytanie, kiedy powstał internet, zależy więc od tego, czy za początek uznamy pierwsze koncepcje sieci komputerowej, uruchomienie ARPANET-u, przyjęcie protokołu TCP/IP, powstanie sieci WWW czy rozpoczęcie powszechnego dostępu komercyjnego. Każdy z tych etapów był niezbędny, aby internet mógł stać się globalnym medium komunikacyjnym.

Kiedy powstał internet – najważniejsze daty

Najczęściej wskazywane daty związane z powstaniem internetu to 1969, 1983 i 1989 rok. Każda z nich opisuje inny przełom technologiczny.

Rok 1969 wiąże się z uruchomieniem ARPANET-u i pierwszą transmisją danych pomiędzy odległymi komputerami. Rok 1983 oznacza oficjalne przejście tej sieci na protokół TCP/IP, który do dziś stanowi podstawę komunikacji internetowej. Rok 1989 to natomiast moment przedstawienia koncepcji World Wide Web, czyli systemu stron internetowych połączonych odnośnikami.

Najważniejsze wydarzenia można uporządkować następująco:

• 1969 rok – uruchomienie pierwszych węzłów ARPANET-u,
• 1971 rok – rozwój poczty elektronicznej,
• 1974 rok – publikacja koncepcji protokołu TCP,
• 1983 rok – przejście ARPANET-u na TCP/IP,
• 1984 rok – rozwój systemu nazw domenowych DNS,
• 1989 rok – przedstawienie koncepcji World Wide Web,
• 1990 rok – uruchomienie pierwszego serwera i przeglądarki WWW,
• 1991 rok – publiczne udostępnienie pierwszej strony internetowej,
• lata dziewięćdziesiąte – szybka komercjalizacja i popularyzacja internetu.

Nie ma więc jednej bezdyskusyjnej odpowiedzi na pytanie, kiedy powstał internet. Najbardziej precyzyjne jest stwierdzenie, że jego początki sięgają końca lat sześćdziesiątych, a współczesny internet narodził się w 1983 roku.

Czym właściwie jest internet

Aby zrozumieć, kiedy powstał internet, trzeba najpierw wyjaśnić, czym jest. Internet to globalny system połączonych ze sobą sieci komputerowych, które wymieniają dane według wspólnych zasad komunikacji.

Nazwa pochodzi od angielskiego określenia „internetwork”, oznaczającego sieć złożoną z wielu innych sieci. Internet nie jest więc pojedynczą instalacją, centralnym komputerem ani usługą należącą do jednej firmy. Stanowi zdecentralizowaną infrastrukturę obejmującą miliony urządzeń, serwerów, routerów, centrów danych i połączeń telekomunikacyjnych.

Urządzenia podłączone do internetu komunikują się między innymi za pomocą zestawu protokołów TCP/IP. Dzięki nim dane mogą zostać podzielone na mniejsze części, wysłane różnymi drogami, a następnie ponownie złożone u odbiorcy.

Internet umożliwia działanie wielu usług, takich jak:

• strony WWW,
• poczta elektroniczna,
• komunikatory,
• transmisje wideo,
• rozmowy głosowe,
• bankowość elektroniczna,
• gry sieciowe,
• chmura obliczeniowa,
• przesyłanie plików,
• media społecznościowe.

World Wide Web jest zatem jedną z usług internetu, podobnie jak poczta elektroniczna czy komunikatory. Choć w codziennym języku pojęcia „internet” i „sieć WWW” są często stosowane zamiennie, technicznie oznaczają coś innego.

Co było przed internetem

Powstanie internetu nie byłoby możliwe bez wcześniejszego rozwoju komputerów i telekomunikacji. Pierwsze komputery elektroniczne były ogromnymi maszynami używanymi głównie przez wojsko, uczelnie oraz instytucje badawcze.

Początkowo działały one całkowicie niezależnie. Dane wprowadzano za pomocą kart perforowanych, taśm lub innych fizycznych nośników. Jeżeli naukowiec chciał skorzystać z zasobów komputera znajdującego się w innym ośrodku, musiał przesłać materiały tradycyjną pocztą albo osobiście udać się do danej placówki.

Z czasem pojawiła się potrzeba zdalnego dostępu do mocy obliczeniowej. Komputery były bardzo kosztowne, dlatego naukowcy poszukiwali sposobu, aby wiele osób mogło korzystać z jednego urządzenia.

Systemy współdzielenia czasu

Jednym z ważnych etapów poprzedzających powstanie internetu były systemy współdzielenia czasu, nazywane po angielsku time-sharing. Umożliwiały one wielu użytkownikom jednoczesne korzystanie z jednego komputera za pomocą terminali.

Procesor przełączał się bardzo szybko pomiędzy zadaniami poszczególnych użytkowników, dzięki czemu każdy z nich miał wrażenie, że pracuje samodzielnie.

Systemy te pokazały, że komputer nie musi być urządzeniem obsługiwanym wyłącznie przez jedną osobę. Stał się zasobem, który można współdzielić zdalnie. Pomysł ten odegrał istotną rolę w narodzinach sieci komputerowych.

Wczesne wizje globalnej komunikacji

Jeszcze przed powstaniem pierwszych działających sieci pojawiały się wizje systemów umożliwiających natychmiastowy dostęp do informacji.

W 1945 roku amerykański inżynier i naukowiec Vannevar Bush opisał koncepcję urządzenia Memex. Miało ono pozwalać użytkownikowi przechowywać i łączyć informacje za pomocą skojarzeń. Choć Memex nigdy nie został zbudowany w opisanej formie, jego idea przypominała późniejszy hipertekst.

W kolejnych latach badacze zaczęli rozważać możliwość połączenia komputerów w rozległą sieć komunikacyjną. Jedną z najbardziej wpływowych osób był Joseph Carl Robnett Licklider, znany jako J.C.R. Licklider.

J.C.R. Licklider i wizja sieci komputerowej

Na początku lat sześćdziesiątych J.C.R. Licklider przedstawił wizję globalnej sieci komputerów, za pośrednictwem której ludzie mogliby uzyskiwać dostęp do programów i informacji niezależnie od miejsca pobytu.

W 1962 roku pisał o koncepcji określanej jako „Intergalactic Computer Network”. Zakładała ona istnienie systemu połączonych komputerów, który pozwalałby na szybkie przesyłanie informacji i współpracę pomiędzy użytkownikami.

Licklider pracował w amerykańskiej agencji ARPA i miał istotny wpływ na kierunek finansowanych przez nią badań. Nie stworzył sam internetu, ale jego wizja przyczyniła się do rozpoczęcia projektów, które później doprowadziły do powstania ARPANET-u.

Jego podejście było niezwykle nowoczesne. Komputery miały służyć nie tylko do wykonywania obliczeń, lecz również do komunikacji i wspólnego rozwiązywania problemów.

Dlaczego powstał internet

Wokół początków internetu narosło wiele mitów. Często powtarza się, że sieć została zaprojektowana wyłącznie po to, aby przetrwać atak nuklearny. Rzeczywistość była bardziej złożona.

ARPANET powstał przede wszystkim w celu umożliwienia współdzielenia kosztownych zasobów komputerowych oraz wymiany danych pomiędzy ośrodkami badawczymi. Projekt był finansowany przez amerykańską agencję Advanced Research Projects Agency, działającą przy Departamencie Obrony Stanów Zjednoczonych.

Zależało jej na rozwijaniu nowoczesnych technologii, które mogły mieć znaczenie strategiczne i naukowe. Sieć miała ułatwić komunikację pomiędzy uniwersytetami, laboratoriami i instytucjami realizującymi projekty badawcze.

Odporność na awarie była ważną cechą projektowanych rozwiązań, ale nie oznacza to, że ARPANET był prostym wojskowym systemem zbudowanym wyłącznie na wypadek wojny atomowej.

Zimna wojna i rozwój technologii

Na rozwój amerykańskiej nauki duży wpływ miała zimna wojna i rywalizacja ze Związkiem Radzieckim. Wystrzelenie radzieckiego satelity Sputnik 1 w 1957 roku wywołało w Stanach Zjednoczonych obawy dotyczące przewagi technologicznej przeciwnika.

W odpowiedzi utworzono agencję ARPA, której zadaniem było finansowanie zaawansowanych i perspektywicznych projektów badawczych. To właśnie w tym środowisku powstały warunki do rozwijania koncepcji sieci komputerowych.

Pakietowe przesyłanie danych

Jedną z podstawowych technologii, bez których internet nie mógłby powstać, było komutowanie pakietów, czyli dzielenie informacji na niewielkie części przesyłane niezależnie przez sieć.

W tradycyjnej telefonii przed rozpoczęciem rozmowy zestawiano stałe połączenie pomiędzy rozmówcami. Przez cały czas trwania rozmowy określony fragment infrastruktury był zarezerwowany dla tej jednej komunikacji.

Taki model nie był optymalny dla transmisji komputerowej. Komputery często wysyłają dane krótkimi seriami, pomiędzy którymi występują przerwy. Utrzymywanie stałego kanału byłoby nieefektywne.

W sieci pakietowej dane są dzielone na pakiety zawierające między innymi adres odbiorcy i informacje potrzebne do prawidłowego odtworzenia wiadomości. Pakiety mogą podróżować różnymi trasami, a po dotarciu do celu są składane w odpowiedniej kolejności.

Paul Baran i Donald Davies

Koncepcja transmisji pakietowej była rozwijana niezależnie przez kilku badaczy.

Paul Baran pracował w amerykańskim ośrodku RAND Corporation nad systemami komunikacyjnymi odpornymi na uszkodzenia. Zaproponował zdecentralizowaną sieć, w której dane byłyby dzielone na bloki i przesyłane różnymi drogami.

W Wielkiej Brytanii Donald Davies, pracujący w National Physical Laboratory, opracowywał podobne rozwiązania. To właśnie on spopularyzował termin „packet”, czyli pakiet.

Badania Barana i Daviesa miały istotny wpływ na projekt ARPANET-u i późniejszy rozwój internetu.

Kiedy powstał ARPANET

ARPANET jest uznawany za bezpośredniego poprzednika internetu. Prace nad nim rozpoczęły się w latach sześćdziesiątych, natomiast pierwsze węzły uruchomiono w 1969 roku.

Sieć została sfinansowana przez agencję ARPA, która później zmieniła nazwę na DARPA. Za realizację infrastruktury odpowiadała między innymi firma Bolt, Beranek and Newman, znana jako BBN.

W ramach projektu opracowano urządzenia IMP, czyli Interface Message Processor. Pełniły one funkcję zbliżoną do współczesnych routerów. Łączyły komputery ośrodków badawczych i odpowiadały za przekazywanie pakietów.

Pierwsze cztery węzły ARPANET-u

Pod koniec 1969 roku ARPANET składał się z czterech węzłów zlokalizowanych w amerykańskich instytucjach badawczych:

• Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles,
• Stanford Research Institute,
• Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara,
• Uniwersytecie Utah.

Każda z tych placówek prowadziła zaawansowane badania komputerowe. Połączenie ich zasobów miało umożliwić naukowcom zdalne korzystanie z systemów oraz wymianę danych.

Pierwsza wiadomość w historii sieci

Za symboliczny początek internetu często uznaje się 29 października 1969 roku. Tego dnia z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles próbowano wysłać do Stanford Research Institute słowo „LOGIN”.

System zdążył przesłać jedynie litery „L” i „O”, po czym uległ awarii. Pierwsza wiadomość przesłana przez ARPANET brzmiała więc po prostu „LO”.

Po usunięciu problemu udało się przesłać całe słowo. Mimo początkowej awarii wydarzenie to stało się jednym z najważniejszych momentów w historii komunikacji cyfrowej.

Jak rozwijał się ARPANET

Po uruchomieniu pierwszych czterech węzłów sieć szybko się rozrastała. Dołączano kolejne uniwersytety, ośrodki badawcze i instytucje współpracujące z agencją ARPA.

Początkowo podstawowym celem było zdalne logowanie do komputerów i korzystanie z ich zasobów. Szybko okazało się jednak, że użytkownicy są szczególnie zainteresowani komunikacją między sobą.

W 1972 roku ARPANET został publicznie zaprezentowany podczas International Computer Communication Conference. Pokaz obejmował połączenia z wieloma odległymi systemami i udowodnił, że sieci pakietowe mogą działać na większą skalę.

Pierwszy protokół NCP

Pierwszym protokołem komunikacyjnym stosowanym w ARPANET był Network Control Protocol, znany jako NCP.

Umożliwiał komputerom komunikowanie się w ramach jednej sieci. Nie został jednak zaprojektowany z myślą o łączeniu wielu niezależnych sieci o różnej budowie.

Wraz z rozwojem technologii pojawiła się potrzeba opracowania bardziej uniwersalnego rozwiązania. Doprowadziło to do powstania protokołów TCP i IP.

Kiedy powstał e-mail

Poczta elektroniczna jest starsza od sieci WWW i należy do najwcześniejszych popularnych usług sieciowych.

W 1971 roku programista Ray Tomlinson opracował system umożliwiający przesyłanie wiadomości pomiędzy użytkownikami różnych komputerów działających w ARPANET.

To właśnie Tomlinson zdecydował o użyciu znaku @ do oddzielania nazwy użytkownika od nazwy komputera. Znak ten był rzadko używany w nazwach, dzięki czemu dobrze nadawał się do tworzenia adresów.

Pierwsza wiadomość e-mail miała charakter testowy i nie zawierała prawdopodobnie żadnej ważnej treści. Sam twórca nie pamiętał dokładnie, co napisał. Znaczenie miała przede wszystkim możliwość przesłania tekstu pomiędzy komputerami.

Dlaczego e-mail stał się tak popularny

Poczta elektroniczna szybko stała się jednym z głównych sposobów wykorzystywania ARPANET-u. Użytkownicy odkryli, że sieć jest przydatna nie tylko do współdzielenia mocy obliczeniowej, ale także do codziennej komunikacji.

E-mail umożliwiał wysyłanie wiadomości bez konieczności jednoczesnej obecności nadawcy i odbiorcy. Był szybszy od tradycyjnej poczty i bardziej praktyczny niż rozmowa telefoniczna w wielu sytuacjach zawodowych.

Popularność poczty elektronicznej pokazała, że największą wartością sieci może być łączenie ludzi, a nie tylko komputerów.

Kto wynalazł internet

Nie istnieje jedna osoba, którą można bez zastrzeżeń nazwać wynalazcą internetu. Sieć jest rezultatem pracy wielu naukowców i inżynierów.

Do najważniejszych postaci należą:

• J.C.R. Licklider, autor wizji globalnej sieci komputerowej,
• Paul Baran i Donald Davies, twórcy koncepcji transmisji pakietowej,
• Leonard Kleinrock, badacz teorii kolejek i komunikacji pakietowej,
• Lawrence Roberts, jeden z głównych projektantów ARPANET-u,
• Robert Taylor, organizator i promotor projektu sieciowego w ARPA,
• Vint Cerf i Bob Kahn, autorzy architektury TCP/IP,
• Ray Tomlinson, twórca sieciowej poczty elektronicznej,
• Tim Berners-Lee, twórca World Wide Web.

Każda z tych osób odpowiadała za inny element systemu. Internet nie powstał jako jednorazowy wynalazek przypominający pojedyncze urządzenie. Był procesem łączenia wielu rozwiązań technicznych i idei.

Vint Cerf i Bob Kahn – ojcowie internetu

Vint Cerf i Bob Kahn są często nazywani ojcami internetu, ponieważ odegrali kluczową rolę w opracowaniu protokołów umożliwiających łączenie różnych sieci.

W latach siedemdziesiątych zaczęto eksperymentować z sieciami radiowymi, satelitarnymi i przewodowymi. Każda z nich działała według innych zasad. Potrzebna była metoda umożliwiająca wymianę danych pomiędzy nimi.

Bob Kahn rozpoczął prace nad koncepcją otwartej architektury sieciowej. Zakładała ona, że każda sieć może zachować własną budowę, ale jednocześnie komunikować się z innymi za pomocą wspólnego protokołu.

Do projektu dołączył Vint Cerf. W 1974 roku opublikowali artykuł opisujący protokół transmisji pakietowej przeznaczony do komunikacji pomiędzy sieciami.

Jak powstał protokół TCP/IP

Początkowo TCP obejmował zarówno mechanizmy przesyłania pakietów, jak i kontrolowania ich poprawnego dostarczenia. Z czasem rozwiązanie podzielono na dwa współpracujące protokoły:

• IP, odpowiedzialny za adresowanie i kierowanie pakietów,
• TCP, odpowiedzialny za niezawodne połączenie i prawidłową kolejność danych.

Internet Protocol umożliwia przesyłanie pakietów pomiędzy sieciami. Każde urządzenie otrzymuje adres IP, który pozwala określić źródło i cel transmisji.

Transmission Control Protocol kontroluje, czy wszystkie części danych dotarły poprawnie. Jeżeli pakiet zaginie, może zostać wysłany ponownie.

Dlaczego TCP/IP było tak ważne

Największą zaletą TCP/IP była niezależność od konkretnej technologii sieciowej. Protokół mógł działać w różnych środowiskach i łączyć sieci o odmiennej konstrukcji.

Dzięki temu nie trzeba było budować jednego ogromnego systemu należącego do jednej organizacji. Można było połączyć wiele istniejących sieci w większą całość.

To właśnie od tej idei pochodzi współczesny internet – sieć sieci.

1 stycznia 1983 roku jako narodziny internetu

1 stycznia 1983 roku wszystkie komputery ARPANET-u miały przejść z protokołu NCP na TCP/IP. Wydarzenie to bywa określane mianem „flag day”, ponieważ wymagało skoordynowanej zmiany w całej sieci.

Od tego momentu możliwe stało się sprawne łączenie różnych sieci przy użyciu wspólnego zestawu protokołów.

Z tego powodu wielu historyków technologii uznaje 1 stycznia 1983 roku za właściwą datę narodzin internetu w nowoczesnym znaczeniu.

ARPANET istniał już wcześniej, ale był konkretną siecią badawczą. TCP/IP stworzył podstawę systemu, w którym niezależne sieci mogły współpracować jako jedna globalna infrastruktura.

ARPANET i MILNET

W 1983 roku część wojskowa została oddzielona od ARPANET-u i utworzyła sieć MILNET. ARPANET pozostawał systemem badawczym, natomiast ruch wojskowy został przeniesiony do osobnej infrastruktury.

Rozdzielenie tych sieci pokazuje, że internet od początku rozwijał się jako połączenie wielu systemów o różnych zastosowaniach.

Powstanie systemu DNS

Wraz ze wzrostem liczby komputerów podłączonych do sieci coraz trudniejsze stawało się zarządzanie ich adresami.

Początkowo używano centralnego pliku zawierającego nazwy komputerów i odpowiadające im adresy. Użytkownicy musieli regularnie pobierać aktualną wersję tego pliku.

Rozwiązanie działało w niewielkiej sieci, ale nie nadawało się do systemu obejmującego tysiące urządzeń. Potrzebny był rozproszony i skalowalny mechanizm.

Kiedy powstały domeny internetowe

W 1983 roku Paul Mockapetris zaprojektował Domain Name System, czyli DNS. System został wdrożony w kolejnych latach i umożliwił używanie łatwych do zapamiętania nazw zamiast ciągów cyfr.

DNS tłumaczy adresy domenowe na adresy IP. Dzięki niemu użytkownik może wpisać nazwę strony, a komputer odnajdzie odpowiedni serwer.

W połowie lat osiemdziesiątych wprowadzono znane do dziś domeny najwyższego poziomu, takie jak:

• .com,
• .org,
• .net,
• .edu,
• .gov,
• .mil.

Rozwój DNS był konieczny, aby internet mógł stać się dostępny dla większej liczby użytkowników.

NSFNET i rozwój sieci akademickiej

W latach osiemdziesiątych ogromną rolę w rozwoju internetu odegrała amerykańska National Science Foundation.

NSF finansowała sieć NSFNET, która miała łączyć uniwersytety i centra superkomputerowe. Uruchomiona w 1986 roku infrastruktura szybko stała się ważnym szkieletem komunikacyjnym.

NSFNET umożliwiła dostęp do sieci znacznie większej liczbie instytucji niż ARPANET. Łączyły się z nią sieci regionalne i akademickie, tworząc coraz bardziej rozbudowany system.

Koniec ARPANET-u

Wraz z rozwojem NSFNET znaczenie ARPANET-u malało. Sieć została oficjalnie wyłączona w 1990 roku.

Nie oznaczało to końca internetu. Wręcz przeciwnie – technologia była już rozwinięta na tyle, że pierwotna sieć eksperymentalna przestała być potrzebna.

Internet zaczął funkcjonować jako znacznie większy system łączący instytucje naukowe, administrację, przedsiębiorstwa i użytkowników prywatnych.

Internet przed powstaniem WWW

W drugiej połowie lat osiemdziesiątych internet już istniał, ale korzystanie z niego znacząco różniło się od współczesnego przeglądania stron.

Użytkownicy korzystali przede wszystkim z poczty elektronicznej, przesyłania plików za pomocą FTP, zdalnego logowania przez Telnet, grup dyskusyjnych Usenet oraz różnych systemów katalogowych.

Internet był wykorzystywany głównie przez naukowców, studentów, pracowników instytucji publicznych i specjalistów technicznych. Obsługa wymagała znajomości poleceń tekstowych i konkretnych adresów zasobów.

Nie istniały jeszcze kolorowe strony internetowe, współczesne przeglądarki ani wyszukiwarki pozwalające łatwo odnaleźć potrzebne informacje.

Kiedy powstał World Wide Web

World Wide Web został opracowany przez brytyjskiego informatyka Tima Bernersa-Lee, pracującego w europejskim ośrodku badań jądrowych CERN.

W marcu 1989 roku Berners-Lee przedstawił dokument opisujący system zarządzania informacjami oparty na hipertekście. Jego celem było ułatwienie naukowcom dostępu do dokumentów przechowywanych na różnych komputerach.

W 1990 roku koncepcja została rozwinięta. Berners-Lee wraz z Robertem Cailliau przygotował bardziej szczegółową propozycję systemu.

W tym samym okresie powstały podstawowe technologie WWW:

• HTML do tworzenia dokumentów,
• HTTP do przesyłania danych,
• URL do wskazywania adresów zasobów,
• pierwszy serwer WWW,
• pierwsza przeglądarka internetowa.

Pierwsza przeglądarka internetowa

Pierwsza przeglądarka została nazwana WorldWideWeb, a później przemianowana na Nexus, aby odróżnić program od całej usługi WWW.

Nie była wyłącznie narzędziem do oglądania stron. Umożliwiała także ich edytowanie, co odpowiadało wizji Bernersa-Lee zakładającej aktywne współtworzenie informacji.

Pierwsza wersja działała na komputerach NeXT używanych w CERN-ie. Z tego powodu początkowo dostęp do niej był ograniczony.

Pierwszy serwer internetowy

Pierwszy serwer WWW działał na komputerze NeXT należącym do Tima Bernersa-Lee. Na obudowie znajdowała się informacja ostrzegająca, aby nie wyłączać urządzenia, ponieważ pełniło funkcję serwera.

Serwer przechowywał pierwszą stronę internetową, która wyjaśniała, czym jest World Wide Web i jak można utworzyć własny serwer.

Kiedy powstała pierwsza strona internetowa

Pierwsza strona WWW powstała w CERN-ie. Była dostępna pod adresem związanym z projektem World Wide Web.

Strona zawierała informacje o systemie hipertekstowym, instrukcje dotyczące korzystania z przeglądarki, tworzenia serwerów i rozwijania nowych stron.

Publiczne udostępnienie projektu nastąpiło w 1991 roku. To właśnie wtedy WWW zaczęło wychodzić poza środowisko CERN-u i docierać do szerszej społeczności internetowej.

Pierwsza strona była bardzo prosta. Nie zawierała fotografii, animacji ani rozbudowanego układu graficznego. Składała się głównie z tekstu i odnośników.

Mimo skromnej formy zapoczątkowała ogromną rewolucję w sposobie publikowania i odnajdywania informacji.

Internet a World Wide Web – najważniejsza różnica

Internet i WWW nie są tym samym. Internet powstał wcześniej i stanowi infrastrukturę techniczną. World Wide Web jest systemem dokumentów i stron działającym na tej infrastrukturze.

Można porównać internet do sieci dróg, a WWW do jednej z usług transportowych korzystających z tych dróg.

Za pośrednictwem internetu mogą działać także usługi niezwiązane bezpośrednio ze stronami internetowymi, takie jak:

• poczta elektroniczna,
• komunikatory,
• przesyłanie plików,
• telefonia internetowa,
• gry online,
• transmisje strumieniowe.

Przeglądarka internetowa służy przede wszystkim do korzystania z WWW. Nie jest jednak „internetem” samym w sobie.

To rozróżnienie jest istotne podczas odpowiadania na pytanie, kiedy powstał internet. Rok 1989 oznacza początek WWW, a nie narodziny całej infrastruktury internetowej.

Dlaczego WWW odniosło sukces

Przed powstaniem WWW internet oferował już wiele funkcji, ale korzystanie z nich było stosunkowo trudne. World Wide Web uprościł publikowanie i przeglądanie informacji.

Najważniejszym elementem były hiperłącza. Użytkownik nie musiał znać skomplikowanych poleceń ani dokładnej lokalizacji każdego pliku. Mógł przechodzić pomiędzy dokumentami, klikając odnośniki.

WWW zapewniało również wspólny format publikowania stron oraz uniwersalny sposób wskazywania ich adresów.

Otwarty charakter technologii

Jedną z najważniejszych decyzji w historii internetu było udostępnienie technologii WWW bez pobierania opłat licencyjnych.

W 1993 roku CERN ogłosił, że podstawowe rozwiązania World Wide Web mogą być używane swobodnie. Dzięki temu przedsiębiorstwa, uczelnie i osoby prywatne mogły tworzyć serwery, przeglądarki i strony bez konieczności uzyskiwania kosztownej zgody.

Otwartość standardów przyczyniła się do niezwykle szybkiego rozwoju sieci.

Przeglądarka Mosaic i popularyzacja internetu

Przełomowym wydarzeniem było powstanie przeglądarki Mosaic w 1993 roku. Została opracowana w National Center for Supercomputing Applications przez zespół, w którym pracowali między innymi Marc Andreessen i Eric Bina.

Mosaic nie była pierwszą przeglądarką, ale znacząco ułatwiła korzystanie z WWW. Oferowała przyjazny interfejs graficzny i pozwalała wyświetlać tekst oraz obrazy w jednym oknie.

Dzięki temu strony internetowe stały się atrakcyjniejsze dla osób bez specjalistycznej wiedzy technicznej.

Od Mosaic do Netscape

Marc Andreessen współtworzył później firmę Netscape Communications. Jej przeglądarka Netscape Navigator stała się jednym z najpopularniejszych programów internetowych połowy lat dziewięćdziesiątych.

Sukces Netscape pokazał, że internet może stać się masowym medium i podstawą nowego rynku technologicznego.

Wkrótce rozpoczęła się rywalizacja pomiędzy producentami przeglądarek, która znacząco przyspieszyła rozwój technologii WWW.

Komercjalizacja internetu

Przez wiele lat sieci finansowane ze środków publicznych były wykorzystywane głównie do celów naukowych i edukacyjnych. Stopniowo zaczęły się jednak pojawiać komercyjne sieci i dostawcy dostępu.

Na początku lat dziewięćdziesiątych znoszono kolejne ograniczenia dotyczące działalności komercyjnej. Firmy zaczęły oferować dostęp do internetu przedsiębiorstwom oraz osobom prywatnym.

W 1995 roku zakończono działanie głównej infrastruktury NSFNET jako publicznego szkieletu sieci. Jej rolę przejęli komercyjni operatorzy.

Narodziny dostawców internetu

Internet Service Provider, czyli ISP, to firma dostarczająca użytkownikom połączenie z internetem.

Początkowo dostęp odbywał się najczęściej za pomocą modemów telefonicznych. Użytkownik dzwonił pod numer dostawcy, a komputer nawiązywał połączenie przez zwykłą linię telefoniczną.

Prędkość była bardzo niewielka w porównaniu ze współczesnymi standardami. Podczas korzystania z internetu linia telefoniczna była zazwyczaj zajęta.

Mimo ograniczeń dostęp modemowy umożliwił milionom ludzi korzystanie z poczty elektronicznej i stron WWW we własnych domach.

Kiedy internet stał się popularny

Internet zaczął zdobywać masową popularność w połowie lat dziewięćdziesiątych. Wcześniej był znany głównie w środowiskach naukowych i technologicznych.

Do rozwoju przyczyniły się:

• graficzne przeglądarki,
• spadek cen komputerów,
• coraz większa liczba dostawców internetu,
• rozwój katalogów i wyszukiwarek,
• pojawienie się portali internetowych,
• rosnąca liczba stron firmowych i prywatnych,
• popularyzacja poczty elektronicznej.

Internet zaczął być przedstawiany jako przyszłość komunikacji, handlu i mediów. Firmy rejestrowały domeny, tworzyły strony i eksperymentowały ze sprzedażą online.

Pierwsze portale i wyszukiwarki

Wraz ze wzrostem liczby stron pojawiła się potrzeba ich porządkowania. Początkowo popularne były ręcznie tworzone katalogi internetowe.

Później rozwinięto wyszukiwarki automatycznie analizujące zawartość stron. Powstawały takie usługi jak AltaVista, Yahoo, Lycos czy później Google.

Wyszukiwarki zmieniły sposób korzystania z internetu. Użytkownik nie musiał znać konkretnego adresu. Wystarczyło wpisać słowo lub pytanie, aby odnaleźć odpowiednie materiały.

Kiedy powstał internet w Polsce

Historia internetu w Polsce rozpoczęła się później niż w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej.

Za symboliczną datę podłączenia Polski do internetu uznaje się 17 sierpnia 1991 roku. Tego dnia nawiązano połączenie z wykorzystaniem protokołu TCP/IP pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim a Uniwersytetem Kopenhaskim.

Wydarzenie to było rezultatem pracy polskich środowisk naukowych, które rozwijały krajową infrastrukturę sieciową.

NASK i rozwój polskiej sieci

Dużą rolę odegrał NASK, czyli Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa. Początkowo był to zespół koordynacyjny działający przy Uniwersytecie Warszawskim, a następnie odrębna instytucja.

NASK rozwijał połączenia pomiędzy ośrodkami akademickimi, zarządzał częścią infrastruktury i odpowiadał za domenę krajową .pl.

Pierwszymi użytkownikami internetu w Polsce byli przede wszystkim pracownicy uczelni, naukowcy i studenci.

Pierwsze polskie strony internetowe

Polskie serwisy WWW zaczęły pojawiać się w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych. Początkowo były tworzone głównie przez uczelnie i instytucje naukowe.

Wraz z rozwojem rynku do internetu zaczęły wchodzić firmy, media, urzędy i użytkownicy prywatni.

Pod koniec lat dziewięćdziesiątych polski internet obejmował już portale, katalogi, serwisy informacyjne, sklepy, fora i pierwsze duże społeczności.

Dostęp do internetu w Polsce w latach dziewięćdziesiątych

Dla większości Polaków internet stał się dostępny dopiero w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych.

Początkowo połączenia były drogie i trudne do skonfigurowania. Korzystano z modemów oraz lokalnych dostawców.

Ważnym wydarzeniem było uruchomienie przez Telekomunikację Polską numeru dostępowego 0-20 21 22. Umożliwiał on połączenie z internetem bez podpisywania oddzielnej umowy abonamentowej z dostawcą.

Użytkownik płacił za czas połączenia zgodnie z taryfą telefoniczną. Rozwiązanie było kosztowne przy długim korzystaniu, ale znacznie obniżało próg wejścia.

Charakterystyczny dźwięk modemu

Nawiązywanie połączenia modemowego wiązało się z charakterystyczną sekwencją dźwięków. Był to proces negocjowania parametrów pomiędzy modemem użytkownika a urządzeniem dostawcy.

Połączenie mogło zostać przerwane przez podniesienie słuchawki telefonu. Pobieranie większych plików trwało długo, a strony zawierające wiele obrazów ładowały się powoli.

Mimo tych ograniczeń możliwość kontaktu z ludźmi i informacjami z całego świata robiła ogromne wrażenie.

Internet szerokopasmowy

Na początku XXI wieku połączenia modemowe były stopniowo zastępowane dostępem szerokopasmowym.

Technologie takie jak DSL, sieci kablowe i lokalne sieci osiedlowe zapewniały większą prędkość i stałe połączenie bez blokowania telefonu.

Stały dostęp zmienił sposób korzystania z internetu. Użytkownicy nie musieli ograniczać czasu spędzanego online ani każdorazowo nawiązywać połączenia.

Możliwy stał się rozwój:

• multimedialnych stron,
• transmisji dźwięku i obrazu,
• dużych serwisów społecznościowych,
• gier sieciowych,
• pobierania większych plików,
• usług chmurowych.

Internet przestał być narzędziem uruchamianym na kilka minut dziennie. Stał się stale obecną częścią życia.

Rozwój internetu mobilnego

Kolejnym przełomem było przeniesienie internetu z komputerów stacjonarnych na urządzenia mobilne.

Pierwsze telefony oferowały bardzo ograniczony dostęp do sieci. Korzystano z prostych serwisów tekstowych i technologii WAP.

Rozwój sieci trzeciej i czwartej generacji oraz pojawienie się nowoczesnych smartfonów całkowicie zmieniły sytuację.

Internet stał się dostępny praktycznie w każdym miejscu. Użytkownicy mogli korzystać z map, poczty, wyszukiwarek, bankowości, serwisów społecznościowych i filmów bez dostępu do komputera.

Smartfon jako podstawowe urządzenie internetowe

W wielu krajach smartfon stał się głównym sposobem korzystania z internetu. Dla części użytkowników jest jedynym urządzeniem zapewniającym dostęp do usług cyfrowych.

Zmiana ta wpłynęła na projektowanie stron, reklamę, handel i sposób komunikowania się. Serwisy musiały zostać dostosowane do małych ekranów i obsługi dotykowej.

Web 1.0 – początki stron internetowych

Pierwszy etap rozwoju WWW bywa określany jako Web 1.0. Termin ten odnosi się głównie do lat dziewięćdziesiątych i początku XXI wieku.

Strony były wówczas stosunkowo statyczne. Użytkownik przede wszystkim czytał treści publikowane przez właściciela witryny.

Tworzenie strony wymagało znajomości HTML i samodzielnego przesyłania plików na serwer. Interakcje były ograniczone, chociaż istniały już formularze, księgi gości, czaty i fora.

Typowa strona mogła zawierać:

• tekst,
• proste obrazy,
• animowane pliki GIF,
• odnośniki,
• liczniki odwiedzin,
• podstawowe tabele.

Pomimo prostoty Web 1.0 stworzył fundament cyfrowego publikowania.

Web 2.0 – internet tworzony przez użytkowników

W pierwszej dekadzie XXI wieku zaczęto mówić o Web 2.0. Nie była to jedna technologia, lecz określenie zmiany sposobu korzystania z sieci.

Użytkownicy przestali być jedynie odbiorcami. Zaczęli aktywnie publikować teksty, zdjęcia, filmy i komentarze.

Rozwijały się:

• blogi,
• serwisy społecznościowe,
• encyklopedie współtworzone przez społeczność,
• platformy filmowe,
• serwisy z recenzjami,
• fora i grupy,
• aplikacje działające w przeglądarce.

Internet stał się przestrzenią masowej komunikacji społecznej. Granica pomiędzy twórcą a odbiorcą zaczęła się zacierać.

Media społecznościowe i nowy model internetu

Rozwój mediów społecznościowych zmienił strukturę sieci. Coraz więcej aktywności zaczęło skupiać się na dużych platformach.

Użytkownicy nie musieli posiadać własnej strony. Mogli utworzyć profil, publikować treści i budować społeczność w gotowym serwisie.

Platformy ułatwiły komunikację, ale doprowadziły również do koncentracji danych i wpływu w rękach największych przedsiębiorstw technologicznych.

Algorytmy zaczęły decydować, jakie treści widzi użytkownik. Internet stał się bardziej spersonalizowany, a jednocześnie bardziej zależny od modeli reklamowych i zbierania danych.

Internet rzeczy

Internet nie łączy już wyłącznie komputerów i telefonów. Coraz więcej urządzeń codziennego użytku komunikuje się z siecią.

Internet rzeczy, czyli Internet of Things, obejmuje między innymi:

• inteligentne zegarki,
• urządzenia domowe,
• kamery,
• czujniki przemysłowe,
• samochody,
• systemy energetyczne,
• sprzęt medyczny.

Urządzenia zbierają dane, wymieniają informacje i mogą być sterowane zdalnie.

Rozwój internetu rzeczy zwiększa wygodę i możliwości automatyzacji, ale rodzi również pytania dotyczące bezpieczeństwa, prywatności i niezawodności infrastruktury.

Chmura obliczeniowa

Współczesny internet jest ściśle związany z chmurą obliczeniową. Dane i programy nie muszą być przechowywane wyłącznie na komputerze użytkownika.

Mogą działać na serwerach znajdujących się w centrach danych i być dostępne za pomocą przeglądarki lub aplikacji.

Chmura umożliwia:

• przechowywanie plików,
• tworzenie kopii zapasowych,
• wspólną edycję dokumentów,
• uruchamianie aplikacji biznesowych,
• analizę dużych zbiorów danych,
• skalowanie usług internetowych.

Dla użytkownika internet stał się nie tylko kanałem komunikacji, ale także środowiskiem pracy i przechowywania informacji.

Jak działa internet

Gdy użytkownik wpisuje adres strony w przeglądarce, wykonywany jest cały szereg operacji.

Najpierw system DNS ustala adres IP serwera odpowiadającego danej domenie. Następnie urządzenie nawiązuje połączenie i wysyła żądanie dotyczące konkretnego zasobu.

Dane są dzielone na pakiety. Routery przekazują je przez kolejne sieci, wybierając dostępną trasę. Pakiety mogą przechodzić przez infrastrukturę różnych operatorów i krajów.

Serwer przetwarza żądanie i odsyła odpowiedź. Przeglądarka pobiera kod HTML, arkusze stylów, skrypty, obrazy oraz inne pliki, a następnie wyświetla gotową stronę.

Cały proces trwa zwykle ułamek sekundy, chociaż obejmuje wiele urządzeń i systemów.

Czy internet ma centralę

Internet nie posiada jednej globalnej centrali ani pojedynczego wyłącznika. Jest systemem zdecentralizowanym.

Poszczególne sieci należą do operatorów telekomunikacyjnych, przedsiębiorstw, uczelni, instytucji publicznych i innych organizacji.

Komunikują się one na podstawie wspólnych standardów i zawieranych porozumień.

Nie oznacza to jednak całkowitego braku koordynacji. Różne organizacje odpowiadają za:

• rozwój standardów,
• przydzielanie adresów IP,
• zarządzanie systemem nazw domenowych,
• rejestrację domen,
• koordynację bezpieczeństwa,
• utrzymanie kluczowej infrastruktury.

Internet jest więc zdecentralizowany, ale nie pozbawiony zasad i instytucji.

Kto zarządza internetem

Nie istnieje jedna firma ani państwo zarządzające całym internetem.

Za poszczególne elementy odpowiadają różne organizacje. Internet Engineering Task Force opracowuje i rozwija standardy techniczne. World Wide Web Consortium zajmuje się standardami WWW. ICANN koordynuje system nazw domenowych oraz część zasobów adresowych.

Operatorzy telekomunikacyjni utrzymują sieci i połączenia. Rejestry domen zarządzają konkretnymi rozszerzeniami. Administratorzy serwerów odpowiadają za dostępność usług.

Taki model jest jednym z powodów odporności internetu. Awaria pojedynczego elementu nie musi powodować zatrzymania całego systemu.

Czy internet powstał w wojsku

Internet ma korzenie związane z finansowaniem wojskowym, ponieważ ARPANET był projektem agencji działającej przy Departamencie Obrony Stanów Zjednoczonych.

Nie oznacza to jednak, że internet został stworzony wyłącznie przez wojsko albo tylko do zastosowań militarnych.

Znaczną część prac wykonali naukowcy z uczelni, instytutów badawczych i prywatnych przedsiębiorstw. Sieć od początku służyła wymianie informacji i współdzieleniu zasobów badawczych.

Rozwój internetu był wynikiem współpracy sektora publicznego, akademickiego i technologicznego.

Mit o sieci zaprojektowanej wyłącznie do przetrwania wojny nuklearnej upraszcza historię i pomija wiele rzeczywistych motywacji.

Czy internet mógł powstać wcześniej

Koncepcje przypominające współczesny internet pojawiały się już w pierwszej połowie XX wieku. Brakowało jednak odpowiedniej technologii.

Do zbudowania globalnej sieci potrzebne były:

• komputery elektroniczne,
• niezawodne łącza telekomunikacyjne,
• transmisja pakietowa,
• protokoły komunikacyjne,
• tanie urządzenia sieciowe,
• rozwinięta infrastruktura światłowodowa,
• dostępne dla użytkowników komputery.

Każdy z tych elementów musiał osiągnąć odpowiedni poziom rozwoju. Internet nie mógł powstać jako sama idea. Potrzebował infrastruktury, standardów i społeczności gotowej do jego używania.

Najważniejsze wynalazki, które doprowadziły do internetu

Internet jest rezultatem połączenia wielu wcześniejszych wynalazków. Niektóre z nich powstały na długo przed komputerami.

Telegraf umożliwił przesyłanie wiadomości na odległość za pomocą sygnałów elektrycznych. Telefon wprowadził komunikację głosową w czasie rzeczywistym. Radio pozwoliło przesyłać informacje bez przewodów.

Komputery umożliwiły automatyczne przetwarzanie danych, a tranzystory i układy scalone doprowadziły do ich miniaturyzacji.

Światłowody zapewniły bardzo dużą przepustowość, a satelity i sieci mobilne rozszerzyły zasięg komunikacji.

Internet powstał więc na styku informatyki i telekomunikacji.

Światłowody i kable podmorskie

Choć internet jest często przedstawiany jako technologia bezprzewodowa, ogromna część światowego ruchu przechodzi przez fizyczne przewody.

Najważniejsze połączenia międzykontynentalne są realizowane za pomocą kabli światłowodowych ułożonych na dnie oceanów.

Kable podmorskie przesyłają dane pomiędzy kontynentami z ogromną prędkością. Satelity odgrywają ważną rolę w wybranych zastosowaniach, ale nie odpowiadają za większość globalnego ruchu.

Światłowód przesyła informacje za pomocą impulsów świetlnych. Oferuje dużą przepustowość, niewielkie opóźnienia i odporność na zakłócenia elektromagnetyczne.

Bez rozwoju tej infrastruktury współczesne transmisje wideo, chmura i globalne usługi internetowe nie mogłyby działać na taką skalę.

Satelitarny dostęp do internetu

Satelity były wykorzystywane w komunikacji sieciowej już w okresie eksperymentów poprzedzających współczesny internet.

Tradycyjny internet satelitarny opierał się często na satelitach geostacjonarnych, znajdujących się bardzo wysoko nad Ziemią. Zapewniały szeroki zasięg, ale wiązały się z dużym opóźnieniem.

Współczesne systemy wykorzystują także konstelacje satelitów na niskiej orbicie. Mniejsza odległość pozwala ograniczyć opóźnienia i poprawić komfort korzystania z sieci.

Internet satelitarny ma szczególne znaczenie w miejscach, gdzie budowa infrastruktury przewodowej jest trudna lub nieopłacalna.

Adresy IPv4 i IPv6

Pierwsza powszechnie stosowana wersja protokołu internetowego, IPv4, wykorzystuje adresy składające się z 32 bitów.

Pozwala to utworzyć około 4,3 miliarda adresów. W początkowym okresie wydawało się, że liczba ta będzie wystarczająca.

Rozwój komputerów, telefonów, serwerów i internetu rzeczy doprowadził jednak do wyczerpywania się dostępnej puli.

Odpowiedzią jest IPv6, wykorzystujący adresy 128-bitowe. Zapewnia ogromną liczbę możliwych kombinacji, wystarczającą do dalszego rozwoju globalnej sieci.

Przejście z IPv4 na IPv6 odbywa się stopniowo. Oba systemy funkcjonują obecnie równolegle.

Bezpieczeństwo internetu

Pierwsze sieci komputerowe łączyły stosunkowo niewielkie społeczności badaczy. Bezpieczeństwo nie było projektowane z myślą o miliardach anonimowych użytkowników i globalnej gospodarce.

Wraz z popularyzacją internetu pojawiły się:

• wirusy,
• włamania,
• kradzieże danych,
• spam,
• oszustwa,
• ataki na usługi,
• złośliwe oprogramowanie.

Konieczne stało się rozwijanie szyfrowania, uwierzytelniania, zapór sieciowych i systemów wykrywania zagrożeń.

Współczesny internet jest znacznie bezpieczniejszy pod wieloma względami niż jego wczesne wersje, ale jednocześnie skala zagrożeń jest nieporównywalnie większa.

HTTPS i bezpieczne strony

Podczas odwiedzania strony internetowej dane mogą być przesyłane za pomocą protokołu HTTPS, który wykorzystuje szyfrowanie.

Dzięki temu osoby przechwytujące transmisję nie powinny móc łatwo odczytać haseł, danych płatniczych i treści komunikacji.

HTTPS opiera się na certyfikatach cyfrowych potwierdzających tożsamość serwera. Przeglądarki informują użytkownika, czy połączenie jest szyfrowane.

Początkowo HTTPS był stosowany głównie w bankowości i sklepach internetowych. Obecnie stanowi standard dla większości stron.

Społeczne znaczenie powstania internetu

Internet zmienił praktycznie każdą dziedzinę życia. Ułatwił dostęp do informacji, edukacji i komunikacji.

Pozwala współpracować osobom mieszkającym w różnych krajach, prowadzić działalność bez fizycznej siedziby, korzystać z usług publicznych i rozwijać społeczności skupione wokół wspólnych zainteresowań.

Jednocześnie przyniósł nowe problemy, takie jak dezinformacja, uzależnienie od platform, naruszenia prywatności, cyberprzemoc i wykluczenie cyfrowe.

Historia internetu nie jest więc wyłącznie opowieścią o postępie technicznym. To także historia głębokiej zmiany społecznej.

Internet w edukacji

Internet zapewnia dostęp do kursów, bibliotek cyfrowych, nagrań wykładów, publikacji naukowych i materiałów edukacyjnych.

Uczeń może korzystać z zasobów udostępnionych przez instytucje z całego świata. Nauczyciele mogą prowadzić zajęcia zdalnie i współpracować ponad granicami.

Sieć zwiększa dostępność wiedzy, ale wymaga również umiejętności oceny źródeł. Nie każda informacja znaleziona w internecie jest prawdziwa lub aktualna.

Edukacja cyfrowa obejmuje więc nie tylko obsługę urządzeń, lecz także krytyczne myślenie, bezpieczeństwo i świadome korzystanie z danych.

Internet w gospodarce

Powstanie internetu doprowadziło do rozwoju całych sektorów gospodarki.

Handel elektroniczny umożliwia sprzedaż produktów klientom na całym świecie. Bankowość internetowa pozwala wykonywać operacje bez wizyty w oddziale. Firmy korzystają z chmury, reklamy cyfrowej, analityki i pracy zdalnej.

Powstały przedsiębiorstwa, których model biznesowy nie byłby możliwy bez globalnej sieci.

Internet zmienił również tradycyjne branże. Sklepy, media, transport, edukacja, medycyna i administracja musiały dostosować się do nowych oczekiwań użytkowników.

Internet a tradycyjne media

Przed rozwojem internetu przekaz informacji był kontrolowany głównie przez wydawców prasy, stacje radiowe i telewizyjne.

Internet obniżył koszt publikowania. Każda osoba może utworzyć stronę, blog, kanał wideo lub profil społecznościowy.

Doprowadziło to do demokratyzacji komunikacji, ale także do wzrostu liczby treści niewiarygodnych.

Tradycyjne media zaczęły przenosić działalność do sieci, rozwijać serwisy subskrypcyjne i publikować materiały multimedialne.

Granica pomiędzy prasą, telewizją, radiem i portalem internetowym stała się coraz mniej wyraźna.

Internet i praca zdalna

Możliwość przesyłania dokumentów, prowadzenia wideokonferencji i korzystania z aplikacji chmurowych pozwoliła wielu osobom pracować z dowolnego miejsca.

Praca zdalna istniała przed upowszechnieniem nowoczesnego internetu, ale jej skala była ograniczona.

Szybkie łącza i narzędzia współpracy umożliwiły tworzenie rozproszonych zespołów. Firma może zatrudniać specjalistów mieszkających w różnych krajach bez konieczności utrzymywania wspólnego biura.

Internet zmienił również rynek usług. Freelancerzy mogą pozyskiwać klientów, przesyłać rezultaty pracy i otrzymywać płatności online.

Czy internet może przestać działać

Całkowite wyłączenie internetu na całym świecie jest bardzo mało prawdopodobne ze względu na jego zdecentralizowaną strukturę.

Możliwe są jednak lokalne lub regionalne awarie spowodowane:

• uszkodzeniem kabli,
• awarią zasilania,
• błędami konfiguracji,
• cyberatakiem,
• katastrofą naturalną,
• decyzją władz,
• problemem u dużego operatora.

Niektóre usługi są silnie skoncentrowane w centrach danych należących do kilku przedsiębiorstw. Ich awaria może wpływać na dużą liczbę stron i aplikacji.

Internet jako całość jest jednak zbudowany z wielu połączonych sieci, dlatego awaria jednego elementu nie oznacza automatycznie globalnego zatrzymania komunikacji.

Przyszłość internetu

Internet nadal się rozwija. Rosną prędkości połączeń, liczba podłączonych urządzeń i znaczenie sztucznej inteligencji.

Przyszłość sieci będzie prawdopodobnie związana z:

• dalszym rozwojem łącz światłowodowych,
• sieciami mobilnymi nowych generacji,
• internetem satelitarnym,
• automatyzacją,
• rzeczywistością rozszerzoną i wirtualną,
• większą liczbą urządzeń IoT,
• rozwojem usług chmurowych,
• nowymi metodami ochrony prywatności.

Jednocześnie coraz ważniejsze będą pytania dotyczące kontroli nad danymi, odpowiedzialności platform, neutralności sieci i bezpieczeństwa.

Kiedy powstał internet w obecnej formie

Jeżeli przez internet rozumiemy możliwość łączenia różnych sieci za pomocą wspólnych protokołów, za przełomową datę należy uznać 1 stycznia 1983 roku.

Jeżeli pytanie dotyczy pierwszego działającego poprzednika internetu, odpowiedzią jest 1969 rok, kiedy uruchomiono ARPANET.

Jeśli użytkownik ma na myśli strony internetowe, właściwe są lata 1989–1991, związane z pracami Tima Bernersa-Lee i publicznym udostępnieniem WWW.

W przypadku Polski symbolicznym początkiem jest 17 sierpnia 1991 roku, gdy nawiązano połączenie TCP/IP pomiędzy Warszawą a Kopenhagą.

Ostateczna odpowiedź zależy zatem od przyjętej definicji:

• 1969 rok – początek ARPANET-u,
• 1983 rok – narodziny internetu opartego na TCP/IP,
• 1989 rok – opracowanie koncepcji World Wide Web,
• 1991 rok – publiczne udostępnienie WWW,
• 1991 rok – symboliczny początek internetu w Polsce.

Dlaczego nie da się wskazać jednego wynalazcy i jednej daty

Internet jest przykładem technologii rozwijanej etapami. Każde pokolenie badaczy dodawało kolejny element.

Jedni opracowali koncepcję transmisji pakietowej, inni zbudowali pierwsze urządzenia, kolejni stworzyli protokoły, system domen, strony WWW i przeglądarki.

Nawet po udostępnieniu WWW internet nadal nie przypominał współczesnej sieci. Brakowało szybkich łączy, urządzeń mobilnych, platform społecznościowych i rozwiniętych usług.

Odpowiedź na pytanie, kiedy powstał internet, jest więc podobna do odpowiedzi na pytanie o narodziny dużego miasta. Można wskazać datę założenia, ale obecna forma jest wynikiem wielu lat rozwoju.

Jak internet zmienił się od 1969 roku

Pierwsza sieć ARPANET składała się z czterech węzłów. Obecnie internet łączy miliardy urządzeń.

Początkowa wiadomość składała się z dwóch przesłanych liter. Dziś w każdej sekundzie transmitowane są ogromne ilości tekstu, obrazu, dźwięku i danych pomiarowych.

Pierwsze połączenia służyły naukowcom do korzystania z odległych komputerów. Współczesny internet obsługuje gospodarkę, edukację, rozrywkę, medycynę, administrację i komunikację społeczną.

Zmienił się również sposób dostępu. Od specjalistycznych terminali przez komputery osobiste i modemy użytkownicy przeszli do smartfonów, inteligentnych zegarków i urządzeń domowych.

Najważniejsza odpowiedź na pytanie, kiedy powstał internet

Najbardziej rzetelna odpowiedź brzmi: internet powstawał stopniowo od lat sześćdziesiątych XX wieku.

Symboliczny początek pierwszej sieci będącej jego bezpośrednim poprzednikiem przypada na 29 października 1969 roku. Wtedy przesłano pierwszą wiadomość w ARPANET.

Za narodziny współczesnego internetu najczęściej uznaje się 1 stycznia 1983 roku, kiedy wdrożono protokoły TCP/IP.

World Wide Web, czyli znany użytkownikom system stron internetowych, został zaproponowany w 1989 roku i udostępniony publicznie na początku lat dziewięćdziesiątych.

Internet nie jest więc pojedynczym wynalazkiem ani dziełem jednej osoby. To rezultat dziesięcioleci badań, współpracy i rozwoju otwartych standardów. Właśnie jego rozproszona struktura i możliwość łączenia niezależnych systemów sprawiły, że przekształcił się z eksperymentalnej sieci czterech komputerów w podstawową infrastrukturę współczesnego świata.